Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır zira kalabalık yerlerde ince kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ama temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül hattının düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan açılır ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burnun yakaladığı koku oysa bu iki kanal karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu çok zengin gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Güç damakta zayıf ama koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir fikir vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk adı ile not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de aroma bastırılır sıcaklık de tütünün ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, parfüm de algıyı bozar oysa asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok sertse kül düzeni bozulur.